Kentsel Dönüşüm Taşınma ve Kira Yardımı: Kim, Ne Kadar, Nasıl Alır?
Kiracı mısınız, ev sahibi mi? Evi tahliye mi ettiniz, sattınız mı? İkametgahınız adreste mi? Her detay sonucu değiştiriyor. Bu rehber, bana gelen gerçek sorulardan yola çıkarak kentsel dönüşüm taşınma ve kira yardımı hakkında en çok merak edilenleri sade bir dille topluyor.
01Kentsel dönüşümde kim ne kadar yardım alır?
Devletin sağladığı desteğin türü, başvuranın sıfatına göre değişir:
- Malik (ev sahibi): 18 ay boyunca aylık kira yardımı. Maliklerde binada oturma (ikamet) şartı aranmaz.
- Kiracı: Tek seferlik taşınma desteği (genellikle 2 aylık kira bedeli tutarında). Kiracılarda riskli yapıda fiilen oturma şartı vardır.
- Sınırlı ayni hak sahibi (ör. intifa hakkı): Tek seferlik, daha yüksek bir tutar (uygulamada yaklaşık 5 aylık kira bedeli). Fiili ikamet şartı geçerlidir.
Aylık kira yardımının 18 aylık toplamı şehre göre değişir; İstanbul en yüksek, diğer iller daha düşük seviyededir. Tutarlar her yıl güncellendiği için en doğru rakamı İl Müdürlüğü’nden öğrenmek gerekir.
02125.000 TL taşınma yardımı nedir, kimler alır?
Binanız “Yarısı Bizden” kapsamındaysa, kiracı olarak (bazı durumlarda malik olarak da) tek seferde 125.000 TL taşınma desteği gündeme gelebilir. Bina kampanya kapsamında değilse, ilinize göre belirlenen standart kiracı taşınma tutarı geçerli olur. Bu yüzden ilk adım, binanızın Yarısı Bizden’e dahil olup olmadığını öğrenmektir.
03125.000 TL için o adreste kaç yıl oturmuş olmak gerekir?
Aranan şey geçmişe dönük bir oturma süresi değil; kritik tarihte (yapı kimlik numarasının alındığı tarih) o adreste kayıtlı/ikamet ediyor olmanız ve sonra riskli yapıyı boşaltmanızdır. Bunu, eski ve yeni adresinizi gösteren adres bilgileri raporu ile ispatlarsınız.
Sıkça karıştırılan “1 yıl” ifadesi ise oturma süresiyle değil, başvuru süresiyle ilgilidir (bkz. 7. soru).
04Kentsel dönüşüm nedeniyle evden çıktık, ne yapmalıyız?
Adım adım:
- Belgeleri hazırlayın: adres bilgileri raporu (eski-yeni adres), kira sözleşmesi veya tapu, kimlik fotokopisi, Ziraat Bankası vadesiz TL hesabı.
- Başvuruyu zamanında yapın: tahliye veya yıkım tarihinden itibaren 1 yıl içinde.
- Doğru yere başvurun: e-Devlet üzerinden “Riskli Yapı Kira Yardımı Başvurusu” ekranından ya da doğrudan İl Müdürlüğü’ne.
- Yazılı yanıt isteyin: sözlü “olmaz” yanıtlarıyla yetinmeyin.
05Bina yıkılmadan başvuru yapılabilir mi? Kat irtifakı şart mı?
İki noktayı ayırmak gerekir:
- Yıkım: Taşınma/kira yardımının fiilen ödenebilmesi için, kural olarak riskli yapının yıkılmış ve yıkımın resmi sisteme işlenmiş olması beklenir. Yani “önce yıkım” beklentisi, ödeme aşaması için yersiz değildir.
- Kat irtifakı: 27 Şubat 2026 tarihli düzenlemeyle, Yarısı Bizden kapsamında kat irtifakı kurulmuş olma zorunluluğunun kaldırıldığı belirtilmektedir. Dolayısıyla kat irtifakını gerekçe göstererek başvuruyu reddetmek güncel uygulamaya uymayabilir.
Belediye veya idare bu konuda sizi geri çeviriyorsa, gerekçeyi yazılı isteyin.
06İkametgahım veya aboneliklerim adreste değil, yardım alabilir miyim?
Kiracı desteğinin temel şartı fiili ikamettir ve bu, nüfus kayıtları (ikametgah) ile faturalar üzerinden ispatlanır. Kira sözleşmeniz olması önemli bir belgedir ama tek başına çoğu zaman yeterli olmaz. Elektrik/su/doğalgaz aboneliklerinin üzerinizde olmaması da ikinci bir eksikliktir.
Yine de:
- e-Devlet’ten adres geçmişinizi kontrol edin; o dönemde adres o evi gösteriyorsa durumunuz iyi olabilir.
- O döneme ait banka dekontları, ev sahibiyle yazışmalar gibi destekleyici belgeleri toplayın. Faturalar başkası adına bile olsa, dairenin kullanıldığını göstermek açısından işe yarayabilir.
- Resmi başvuru yapıp yazılı yanıt alın; bazı büyükşehir belediyelerinde ikamet şartı daha esnek değerlendirilebiliyor.
073 yıl önce çıktım, hakkım hâlâ geçerli mi?
1 yıllık süre uzatılmaz, mazeret kabul edilmez. Fakat kritik ayrıntı şu: süre, tahliye tarihinden veya binanın yıkım tarihinden itibaren başlar.
- Bina yeni yıkıldıysa (ör. son 1 yıl içinde) ya da hâlâ yıkılmadıysa: siz 3 yıl önce çıkmış olsanız bile hakkınız geçerli olabilir; vakit kaybetmeden başvurun.
- Bina da 3 yıl önce yıkıldıysa: süre büyük olasılıkla dolmuştur ve hak kural olarak düşer.
İlk işiniz, yıkım tarihini İl Müdürlüğü’nden öğrenmek olmalı.
08Daireyi sattım, taşınma/kira yardımı alabilir miyim?
Genel yaklaşım şu yöndedir: riskli yapı sürecinde devirden sonra yeni malik, binada oturmadığı için yardım alamaz; eski malik ise haklarını koruyarak desteği alabilir. Ancak sonuç iki şeye bağlıdır:
- Zamanlama: Hakkınız (tahliye/başvuru) satıştan önce mi doğmuştu?
- Satış/devir sözleşmesi: Sözleşmede kira yardımı/taşınma desteği hakkının kime ait olacağına dair bir madde var mı? Aksi kararlaştırılmadıkça bu hak çoğu zaman mülkle birlikte alıcıya geçmiş sayılabiliyor.
Bu nedenle önce noter sözleşmenizi bu açıdan incelemeli, ardından İl Müdürlüğü’nden yazılı görüş almalısınız. Sözleşme yorumuna bağlı olduğu için bir avukata danışmak özellikle önerilir.
09Kira sözleşmesi bende ama evde yakınım oturuyor, kim alır?
Sözleşme sizin üzerinizde olsa bile, siz orada oturmuyorsanız (ör. ikametgahınız başka adreste) yardımı kendi adınıza almanız zordur. Asıl soru, evde fiilen oturan kişinin (örneğin oğlunuzun) o adreste ikametgah kaydının olup olmadığıdır.
- Fiilen oturan kişi o adreste kayıtlıysa ve oturduğunu belgeleyebiliyorsa, başvuru onun adına yapılmalıdır.
- Sözleşmenin başka birinde, oturanın başka biri olması durumunu İl Müdürlüğü’ne açıkça izah edin.
Bu, biraz teknik bir durum olduğundan belgelerle birlikte avukat görüşü almak faydalı olur.
10Başvuru için gerekli belgeler nelerdir?
Tipik belge listesi:
- Eski ve yeni adresi gösteren adres bilgileri raporu (e-Devlet)
- Kira sözleşmesi (kiracıysanız) veya tapu (malikseniz)
- Kimlik fotokopisi
- Tahliye öncesi döneme ait faturalar (ikamet ispatı için)
- Ziraat Bankası vadesiz TL hesabı
- Binanın yıkımının sisteme işlenmiş olması (ödeme için)
11Başvuru nasıl ve nereye yapılır?
- e-Devlet: “Riskli Yapı Kira Yardımı Başvurusu” / “6306 Sayılı Kanun” başlıklı hizmet üzerinden.
- İl Müdürlüğü / belediye: dilekçe ve eklerle şahsen.
- Başvuru sonucu genellikle SMS veya yazılı bildirilir; e-Devlet’ten de takip edilebilir.
12Başvurum reddedilirse ne yapabilirim?
Bu nedenle başvuruyu mutlaka resmi olarak yapın ve yazılı ret/gerekçe isteyin. Sözlü reddedilmek, dava ve itiraz haklarınızı kullanmanızı zorlaştırır. Özellikle başvuru süresinin başlangıcı (tahliye mi, yıkım mı) tartışmalıysa, idari yargı yolu değerlendirilebilir.
Kirada oturduğunuz bina dönüşüme girdiyse süreci Kirada Oturduğunuz Bina Kentsel Dönüşüme Girerse Ne Olur? yazımda; kiracı haklarının genel çerçevesini ise 2026 Kiracı Hakları Rehberi yazımda ele aldım.
Özetle
- Malik aylık kira yardımı; kiracı ve sınırlı ayni hak sahibi tek seferlik taşınma desteği alır.
- 125.000 TL, İstanbul’daki “Yarısı Bizden” kampanyasına bağlı özel bir tutardır.
- Kiracılarda belirleyici olan fiili ikamet ve bunu kanıtlayan adres kaydıdır.
- Başvuru süresi 1 yıldır ve hak düşürücüdür; süre tahliye veya yıkım tarihinden işler.
- Ödeme genelde yıkım sonrası başlar; kat irtifakı şartı 2026’da kaldırılmıştır.
- Sorun yaşarsanız yazılı görüş/ret isteyin; gerekirse 60 gün içinde idare mahkemesine başvurun.
Sorularınız mı var? Bana ulaşın
Durumunuz sınırdaysa (sattım, ikametgahım yok, yakınım oturuyor, süre tartışmalı), belgelerinizi paylaşın; birlikte netleştirelim.
Ömer Faruk Ordulu — Gayrimenkul Danışmanı, Century 21 Forever
Gümüşsuyu Mah. Mete Cd. Süren Apt. No:8 Da:3, 34437 Beyoğlu/İstanbul
Tel: 0 553 869 93 82 · E-posta: omer.ordulu@century21.com.tr
Pazartesi-Cuma 08:00-20:00 · Cumartesi 09:00-17:00 · Pazar kapalı
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Güncel tutar ve uygulamaları Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve ilgili İl Müdürlüğü kaynaklarından teyit ediniz.
